The Quantum Universe

Natuurkunde voor iedereen

Zoek
  • Home
  • Heelal
  • Materie
  • Deeltjes
  • Series
Zoeken
Voor wie meer wil weten

Materie

fermi-koper.jpg
Serie: Quantumtoepassingen
Materie

Quantumtoepassingen (4): Geleiden of niet?

DoorMarcel Vonk
Deel 4
14 min

Wanneer geleidt een materiaal elektrische stroom en wanneer niet? In de eerste drie artikelen van deze serie hebben we gezien dat voor een volledig antwoord op die vraag de quantummechanica nodig is. In dit artikel zullen we zien dat de sleutel tot elektrische geleiding schuilt in het begrip van energiebanden.

latticeblack.png
Serie: Quantumtoepassingen
Materie

Quantumtoepassingen (3): Energiebanden

DoorMarcel Vonk
Deel 3
20 min

Geef een bal een duw, en je kunt hem vrijwel elke willekeurige hoeveelheid energie meegeven. Geldt datzelfde als je een elektron in een metaal een quantummechanische duw geeft? Het verrassende antwoord blijkt ‘nee’ te zijn, en dat antwoord heeft allerlei gevolgen voor de geleiding van elektriciteit.

fermi-silver.png
Serie: Quantumtoepassingen
Materie

Quantumtoepassingen (2): Het Fermi-oppervlak

DoorMarcel Vonk
Deel 2
12 min

In het tweede artikel over ‘alledaagse’ toepassingen van de quantummechanica gaan we dieper in op het verschijnsel van elektrische stroom. We zien dat het beroemde uitsluitingsprincipe, ontdekt door Wolfgang Pauli, centraal staat in het begrip van stroomgeleiding.

bliksem.jpg
Serie: Quantumtoepassingen
Materie

Quantumtoepassingen (1): Geleiding

DoorMarcel Vonk
Deel 1
14 min

Vandaag begint een nieuw dossier op de Quantum Universe-website, over toepassingen van de quantummechanica. In de eerste artikelen bespreken we een zeer alledaagse toepassing: het geleiden van elektrische stroom. Waarom doen sommige materialen dit wel, en andere niet?

blackhole.jpg
Serie: Entropie
Materie

Entropie (8): Entropie van zwarte gaten

DoorMarcel Vonk
Deel 9
10 min

Zwarte gaten zijn voor natuurkundigen enorm interessante objecten. Een van de belangrijkste resultaten uit de relativiteitstheorie van Albert Einstein is het feit dat er in het heelal een maximumsnelheid is: niets kan sneller bewegen dan de snelheid van het licht, zo’n 300.000 km/s. Een zwart gat is een plek in het heelal waar de zwaartekracht zó sterk is dat zelfs iets dat met de lichtsnelheid beweegt, niet aan die plek kan ontsnappen. Dat geldt dus ook voor het licht zelf – vandaar de naam “zwart gat”. Een zwart gat kan bijvoorbeeld ontstaan als een uitgebrande zware ster onder zijn eigen zwaartekracht ineenstort, en zo een heel zwaar, compact object vormt.

stervormingsgebied
Serie: Entropie
Materie

Entropie (7): Klopt de Tweede Hoofdwet wel?

DoorMarcel Vonk
Deel 8
6 min

Zoals we inmiddels hebben gezien, neemt de entropie van een geïsoleerd natuurkundig systeem volgens de Tweede Hoofdwet alleen maar toe. Die toename van entropie betekent dat het systeem van een minder waarschijnlijke naar een meer waarschijnlijke macroscopische toestand gaat. In het algemeen zal dat betekenen dat de “gelijkmatigheid” in het systeem toeneemt.

de witte koningin
Serie: Entropie
Materie

Entropie (6): Entropie en de richting van de tijd

DoorMarcel Vonk
Deel 7
12 min

Entropie neemt binnen de natuurkunde een bijzondere plaats in; de Tweede Hoofdwet van de thermodynamica is namelijk een van de weinige natuurkundige wetten die niet tijdomkeerbaar is.

thermometer
Serie: Entropie
Materie

Entropie (5): Entropie en thermodynamica

DoorMarcel Vonk
Deel 6
8 min

De beschrijving van entropie die we tot nu toe hebben gegeven, begint vanuit van de microscopische eigenschappen van een systeem, bijvoorbeeld de posities en snelheden van individuele atomen. Om de entropie van een macroscopische toestand te bepalen, tellen we het aantal microscopische toestanden met de gewenste macroscopische eigenschappen – druk, temperatuur, enzovoort. Entropie wordt daarmee een kwestie van statistiek: het tellen van toestanden met bepaalde eigenschappen.

ijskristal
Serie: Entropie
Materie

Entropie (4): Definitie en Tweede Hoofdwet

DoorMarcel Vonk
Deel 5
18 min

We hebben het in de voorgaande artikelen uitgebreid gehad over kansen, gelijkmatigheid en microscopische en macroscopische toestanden, maar hoe is het begrip entropie nu precies gedefinieerd? Laten we in drie stappen een precieze definitie geven.

  • « Vorige
  • 1
  • …
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • Volgende »

The Quantum Universe is een populairwetenschappelijke website over natuurkunde.

De website is een initiatief van het Delta Institute for Theoretical Physics, het overkoepelende instituut voor theoretische natuurkunde van de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Utrecht.

Artikelen op deze website zijn ingedeeld in de categorieën Heelal, Materie en Deeltjes. Elke dinsdag en vrijdag verschijnt er een nieuw artikel.

portret Marcel Vonk

Marcel Vonk

Theoretisch Natuurkundige

Hoofdredacteur Quantum Universe

logo the Quantum Universe
logo Delta Institute for Theoretical Physics
  • Contact
  • Redactie
  • Copyright
  • Privacy en cookiebeleid
Copyright 2012-2025 © Quantum Universe