Hoewel Halzen van Belgische komaf is en in dat land opgroeide, studeerde en promoveerde, werkt de nu 82-jarige onderzoeker al vrijwel zijn hele leven in Amerika, waar hij sinds 1972 hoogleraar is aan de Universiteit van Madison-Wisconsin. Halzen houdt zich als deeltjesfysicus met name bezig met de straling die uit de kosmos komt, en is daarbij in het bijzonder geïnteresseerd in neutrino’s. Al in 1987 begon hij, geïnspireerd door Russisch onderzoek, na te denken over de mogelijkheid om een grote neutrinodetector onder het ijs van de Zuidpool te bouwen. De reden voor die locatie was als volgt: er komt allerlei straling uit het heelal (en van vele aardse bronnen), maar een groot deel van die straling dringt niet door dikke lagen ijs heen. Neutrino’s doen dat wél, en zo kun je onder de Zuidpool dus betrekkelijk “schoon” neutrino’s waarnemen.
Na de nodige voorstudies leidden Halzens ideeën in 2005 tot het voorstel van het IceCube-experiment, en in 2010 was de detector gebouwd en klaar voor gebruik. Sindsdien is er met het experiment heel veel nuttig werk gedaan aan allerlei fysica waarbij neutrino’s betrokken zijn. In 2023 werd begonnen met een upgrade van het experiment, die eerder dit jaar werd afgerond.
Zoals gebruikelijk komen we op deze website in december, rond de datum waarop de prijs in Stockholm aan Halzen wordt uitgereikt, met een uitgebreider artikel over de fysica achter de Nobelprijs. Wie niet zo lang wil wachten kan de komende dagen ongetwijfeld in de media al het hart ophalen. Ook op de Nobelprijs-website is al heel veel informatie te vinden, waaronder de onderstaande twee infographics.
Over neutrino’s uit de ruimte:
Over het IceCube-experiment:
