DeeltjesMaxwells demon DoorSanne Vergouwen6 minMaxwells ‘duiveltje’ zou het mogelijk maken de wetten van de thermodynamica te omzeilen – maar kan dat ook echt? Sanne Vergouwen legt uit hoe je Maxwells demon kunt verenigen met de bekende natuurwetten.
Geen categorieIs de thermodynamica subjectief? DoorBernet Meijer10 minThermodynamica vertelt hoe natuurkundige systemen – denk aan een hete kop koffie – uiteindelijk een evenwichtstoestand bereiken. Maar wat is zo’n ‘evenwicht’ precies, en kun je wel op objectieve wijze vaststellen wat je daarmee bedoelt? Een artikel over natuurkunde én filosofie door gastauteur Bernet Meijer.
Geen categorieEen link tussen quantum- en thermodynamica DoorLieuwe Bakker16 minDe thermodynamica beschrijft de natuurkunde van veel deeltjes. Is het mogelijk om thermodynamica af te leiden uit de quantummechanica die de individuele deeltjes beschrijft? Kersvers QU-redacteur Lieuwe Bakker legt uit waarom dat nog niet zo eenvoudig is.
Geen categorieDe Bekenstein bound DoorEmma Loos14 minEntropie – de wanorde in het heelal – neemt altijd toe. Hoe werkt dat als iets heel wanordelijks in een zwart gat valt? Jacob Bekenstein beantwoordde deze vraag, en ontdekte daarbij een fundamentele bovengrens voor de hoeveelheid mogelijke wanorde.
Geen categorieDe raadselachtige kameleonmok DoorMarcel Vonk6 min“Kameleonmokken” – drinkbekers die van kleur veranderen als je er hete thee of koffie in giet – zijn de laatste tijd erg populair. Het viel QU-hoofdredacteur Marcel Vonk op dat zulke mokken naast de kleurverandering nóg een leuk natuurkundig verschijnsel vertonen.
Geen categorieFeynman, brownse beweging en de menselijke cel DoorMarieke Kral8 minIn de menselijke cel wordt voordurend gebouwd. Maar hoe kan materiaal op zo’n kleine schaal zichzelf zonder hulp van buitenaf ordenen? Het verrassende antwoord blijkt te vinden in een lezing van Richard Feynman uit de jaren 60.
Geen categorieBrownse beweging DoorJorrit Kruthoff6 minDansende stofdeeltjes in het zonlicht vormen een mooi schouwspel. En meer dan dat: Einstein concludeerde uit de beweging van dit soort deeltjes dat materie wel moet bestaan uit kleine brokjes – atomen en moleculen.
MaterieDe natuurkunde van het absolute nulpunt DoorJorrit Kruthoff4 minTemperatuur is een alledaagse, maar tegelijkertijd fascinerende grootheid. Met name het feit dat er een laagst mogelijke temperatuur bestaat leidt tot allerlei onverwachte, boeiende natuurkunde. Jorrit Kruthoff geeft een overzicht.
Geen categorieDoor meten tot weten in het ultrakoude DoorWatse Sybesma4 minIn het begin van de 20e eeuw was Leiden de koudste plek op aarde – niet vanwege de weersomstandigheden, maar omdat Heike Kamerling Onnes daar onderzoek deed naar natuurkunde bij extreem lage temperaturen.
