Serie: Atmosferische ontladingenMaterieBliksem! DoorJans HenkeDeel 114 minIedereen kent ze wel: de felle lichtflitsen die grote onweerswolken kunnen produceren. Maar hoe goed begrijpen we het fenomeen bliksem? Een kijkje in de wetenschap van bliksem en waar bliksemonderzoekers zich tegenwoordig mee bezig houden.
MaterieRosalind Franklin en haar foto van DNA DoorJans Henke10 minHet is vandaag precies 63 jaar geleden dat de kristallograaf Rosalind Franklin overleed. Franklin was een pionier in het gebruik van röntgenstraling voor het bestuderen van de structuur van DNA, RNA en virussen.
MaterieVan quantumvibraties naar kleurrijke bacteriën DoorJans Henke10 minEcologie en quantummechanica liggen op het eerste gezicht nogal ver uit elkaar. Toch zijn er verbanden: zo hebben blauwalgen hun kleuren te danken aan de quantumtrillingen van watermoleculen, en kunnen we met deze kennis voorspellen waar je verschillende soorten blauwalg zult vinden.
MaterieWitte dwergen met een hart van kristal DoorJans Henke10 minDe sterren van het sprookje van Sneeuwwitje waren de zeven dwergen. Échte dwergsterren bestaan ook: zij vullen ’s nachts onze sterrenhemel. In dit artikel verdiepen we ons in het ware sprookje van deze betoverende kristallen bollen.
MaterieWeerstandsloze geleiding met ondeeltjes DoorJans Henke10 minEnkele weken geleden bespraken we het mogelijke bestaan van ‘ondeeltjes’, die niet beschreven worden door het standaardmodel van de deeltjesfysica. Kunnen zulke ondeeltjes helpen bij het beter begrijpen van supergeleiding?
DeeltjesDeeltjes en niet-deeltjes DoorJans Henke10 minVolgens het standaardmodel is alle materie opgebouwd uit 17 soorten elementaire deeltjes. Deeltjesfysicus Howard Georgi bedacht echter dat ons universum mogelijk ook een ander soort bouwstenen bevat: ‘unparticles’, oftewel ‘ondeeltjes’.
MaterieHoe werkt een atoombom? DoorJans Henke12 minVorige maand was het 75 jaar geleden dat twee verwoestende atoombommen op Hiroshima en Nagasaki vielen. Wat is de natuurkunde achter atoombommen, en wat maakt ze zo gevaarlijk?
HeelalHoe groot is ons zonnestelsel? DoorJans Henke10 minToen Voyager 1 in 1990 een foto van de Aarde maakte, leek onze thuiswereld niet meer is dan een klein lichtblauw stipje. De Voyagers hebben inmiddels het zonnestelsel verlaten – maar hoe groot is het zonnestelsel eigenlijk?
MaterieZonnebrandcrème op hoogte: de ozonlaag DoorJans Henke8 minDat we kunnen genieten van het zonnige weer hebben we te danken aan moleculen hoog in de atmosfeer: ozon. Zonder de beschermende ozonlaag zou straling van de zon erg schadelijk zijn voor onze gezondheid. Wat is ozon precies, en wat doet de ozonlaag voor ons?