Heelal

Is tijd waarneembaar?

DoorLuka Vinck

Is tijd waarneembaar? “Ja”, lijkt het voor de hand liggende antwoord: je kunt immers op een klok kijken. Maar neem je dan echt de tijd zelf waar? Volgens de quantummechanica speelt tijd een heel andere rol dan andere waarneembare grootheden. Luka Vinck legt uit wat dat betekent.

Lees meer

aarde
Materie

Binnen in onze aarde

DoorAmber Visser
4 min

In de aardrijkskundeles leer je dat de aarde uit verschillende lagen bestaat – maar hoe weten we dat eigenlijk? Het is nog nooit iemand gelukt om door de korst tot de mantel te graven, maar de geofysica biedt uitkomst.

Serie: De padintegraal
Deeltjes

De padintegraal (1): het minimale-actieprincipe

DoorAlexander Van Spaendonck
Deel 1
12 min

De padintegraal: geliefd onder natuurkundigen, maar een object waar wiskundigen hun wenkbrauwen over fronsen. Het idee is onmisbaar in de quantumfysica – maar wat is een padintegraal nu precies? In deze serie legt Alexander van Spaendonck het stap voor stap uit.

Einsteintelescoop
Heelal

Een Nederlandse zwaartekrachtgolfdetector?

DoorJildou Hollander
10 min

Sinds enkele jaren kunnen we met behulp van zwaartekrachtgolven objecten zoals botsende zwarte gaten waarnemen. Om meer te zien zijn nog betere observatoria nodig – en mogelijk gaat een daarvan in Nederland gebouwd worden!

Serie: Viva Fysica
Geen categorie

Terugkijken: Viva Fysica 2024

DoorMarcel Vonk
Deel 8
2 min

Jaarlijks wordt in januari op de Universiteit van Amsterdam het symposium Viva Fysica georganiseerd: een natuurkundecongres voor docenten en leerlingen over de recente ontwikkelingen in de natuurkunde. De lezingen van de dag zijn nu online terug te kijken.

Materie

De kettingfontein

DoorSophie Schot
2 min

Wist je dat een ketting met vaste kralen, als je die uit een beker naar beneden laat vallen, zich heel raar gedraagt? De ‘kettingfontein’ die je dan krijgt is een gevolg van mooie natuurkunde: het Mould-effect.

Materie

Topologie, van wiskunde tot experiment

DoorJans Henke
6 min

Topologie, van oorsprong een tak van de wiskunde, is een hoeksteen van de moderne natuurkunde geworden. Onderzoekers presenteren nu een methode voor het identificeren van topologie, waardoor de ontdekking van nieuwe topologische materialen mogelijk wordt gemaakt.

broom bridge
Geen categorie

Rekenen met quaternionen

DoorJeremy van der Heijden
6 min

Getallen spelen een centrale rol in de wis- en natuurkunde. Ze zijn er in verschillende soorten en maten; de ’tweedimensionale’ complexe getallen zijn een bekend voorbeeld. De wiskundige William Hamilton vroeg zich af: bestaan er ook soortgelijke dríedimensionale getallen?

nambu-goldstone
Serie: Waar komt massa vandaan?
Deeltjes

Waar komt massa vandaan?

DoorPim van den Heuvel
Deel 1
20 min

Symmetrie: een van de belangrijkste begrippen uit de moderne natuurkunde. Zeker als symmetrie ‘gebroken’ wordt – er wel zou kúnnen zijn, maar er niet is – ontstaan allerlei interessante verschijnselen, zoals geluid, magnetisme en zelfs de massa van bepaalde deeltjes.

Lisa Randall - Lex Fridman
Serie: Podcasts
Heelal

In gesprek met Lisa Randall

DoorAlexander Van Spaendonck
Deel
2 min

In zijn informatieve podcasts spreekt Lex Fridman regelmatig met wetenschappers. In een eerder artikel tipten we al eens een podcast met snaartheoreticus Andrew Strominger; deze week raden we een nieuwe podcast van Fridman aan, ditmaal met theoretisch natuurkundige Lisa Randall.