Materie

Wanneer beweging orde verhindert

DoorJans Henke

Als je genoeg draadachtige objecten bij elkaar propt, zullen ze in ongeveer dezelfde richting gaan wijzen. Vervang de draadjes door wormen of bacteriën, en deze zelforganisatie wordt veel moeilijker. Recent onderzoek van UvA-natuurkundigen verklaart waarom.

Lees meer

Geen categorie

Misleidende patronen

DoorAlexander Van Spaendonck
12 min

1, 2, 4, 8, 16… Wat is het volgende getal? Misschien niet wat je verwacht: in de wis- en natuurkunde kom je soms misleidende patronen tegen!

Deeltjes

Een unificatietheorie van de wiskunde

DoorMarcel Vonk
2 min

Net als natuurkundigen zoeken ook wiskundigen binnen hun vakgebied naar unificatie – een zoektocht die het Langlands-programma heet. Juist dat programma heeft weer allerlei interessante gevolgen voor de natuurkunde. YouTubekanaal Numberphile maakte er een mooie video over.

materialen
Materie

Levende materialen gloeien onder druk

DoorMarcel Vonk
4 min

Een team van onderzoekers heeft zachte maar duurzame materialen ontwikkeld die gloeien wanneer ze worden blootgesteld aan mechanische spanning zoals samendrukken, uitrekken of draaien. Het werk is geïnspireerd door bioluminiscente golven in de oceaan.

Heelal

Dimensie-analyse en zwarte gaten

DoorPim van den Heuvel
12 min

Dimensie-analyse: een wiskundig trucje dat in de natuurkunde enorm behulpzaam is. Zo kun je, zonder ingewikkelde berekeningen te doen, er van alles mee leren over bijvoorbeeld zwarte gaten.

hyperbolisch vlak
Heelal

Hemelse holografie

DoorBoris Post
10 min

Het klinkt als een sciencefictionboek of een magische praktijk: “hemelse holografie.” Toch is celestial holography, de zoektocht naar een theorie van quantumzwaartekracht in onze eigen ruimtetijd, een boeiend en opkomend onderzoeksgebied in de theoretische natuurkunde.

Proefschrift Jeremy van der Heijden
Heelal

Chaos, wormgaten, en holografie

DoorJeremy van der Heijden
10 min

Hoe ziet een quantumtheorie voor zwarte gaten eruit? Wat heeft chaostheorie te maken met wormgaten? En wat bedoelen we als we zeggen dat het universum een hologram is? Dit alles komt ter sprake in het proefschrift dat QU-redacteur Jeremy van der Heijden vrijdag verdedigt.

krabnevel
Heelal

Pulsars kunnen donkere materie doen oplichten

DoorMarcel Vonk
10 min

De hamvraag als het gaat om de jacht op donkere materie is: waar bestaat die materie uit? Een team van astrofysici heeft nu laten zien dat donkere materie, als die uit zogeheten ‘axionen’ bestaat, zich zou kunnen tonen in de vorm van een subtiele extra gloed rond pulserende sterren.

Spaghetti
Materie

Over natuurkundigen en naamgeving

DoorSophie Schot
4 min

In alle takken van de natuurkundesport vind je vreemde, bijzondere en soms ronduit onbegrijpelijke namen. Sophie Schot bespreekt onder meer WIMPs, MACHO’s en spaghetti-fases.

electron caught
Geen categorie

De wereld in attoseconden

DoorRenske Wierda
8 min

Deze week zijn de winnaars van de Nobelprijzen weer bekend gemaakt. De natuurkundeprijs gaat dit jaar naar Pierre Agostini, Ferenc Krausz en Anne l’Huiller, voor de technologie achter de allerkortste lichtpulsen, die gebruikt kunnen worden om de quantummechanica op extreem korte tijdschalen in beeld te brengen.