Heelal

Is tijd waarneembaar?

DoorLuka Vinck

Is tijd waarneembaar? “Ja”, lijkt het voor de hand liggende antwoord: je kunt immers op een klok kijken. Maar neem je dan echt de tijd zelf waar? Volgens de quantummechanica speelt tijd een heel andere rol dan andere waarneembare grootheden. Luka Vinck legt uit wat dat betekent.

Lees meer

Spaghetti
Materie

Over natuurkundigen en naamgeving

DoorSophie Schot
4 min

In alle takken van de natuurkundesport vind je vreemde, bijzondere en soms ronduit onbegrijpelijke namen. Sophie Schot bespreekt onder meer WIMPs, MACHO’s en spaghetti-fases.

electron caught
Geen categorie

De wereld in attoseconden

DoorRenske Wierda
8 min

Deze week zijn de winnaars van de Nobelprijzen weer bekend gemaakt. De natuurkundeprijs gaat dit jaar naar Pierre Agostini, Ferenc Krausz en Anne l’Huiller, voor de technologie achter de allerkortste lichtpulsen, die gebruikt kunnen worden om de quantummechanica op extreem korte tijdschalen in beeld te brengen.

wormgat
Geen categorie

Getaltheorie en zwarte gaten

DoorSuzanne Bintanja
8 min

Op het eerste gezicht hebben zwarte gaten en getaltheorie, de tak van wiskunde die eigenschappen van gehele getallen bestudeert, weinig met elkaar gemeen. Wie wat dieper in de wiskunde duikt, vindt echter diepe connecties tussen de twee vakgebieden, die de mysteries rondom zwarte gaten kunnen helpen ophelderen.

John von Neumann
Geen categorie

Het verbluffende leven van John von Neumann

DoorPim van den Heuvel
20 min

John von Neumann was een van de meest geniale en invloedrijke mensen uit de recente geschiedenis. Aan de hand van zijn biografie, The Man from the Future van Ananyo Bhattacharya, vat Pim van den Heuvel kort enkele aspecten van zijn leven samen.

Materie

Knopentheorie

DoorAlexander Van Spaendonck
4 min

Wiskundige knopen – denkbeeldige ‘lusjes’ die niet te ontwarren zijn – hebben allerlei toepassingen in de quantumfysica, scheikunde en biologie. YouTubekanaal Veritasium maakte een mooie introductievideo over het onderwerp.

Heelal

Beweging rond zwart gat slecht voorspelbaar

DoorMarcel Vonk
6 min

De banen van 27 sterren die ronddraaien op kleine afstand van het zwarte gat in het centrum van onze Melkweg, zijn zo chaotisch dat onderzoekers niet betrouwbaar kunnen voorspellen waar ze over zo’n 500 jaar zijn, zo blijkt uit nieuwe simulaties.

Geen categorie

7/8 oktober: Weekend van de Wetenschap

DoorMarcel Vonk
2 min

Op 7 en 8 oktober 2023 kan je overal in Nederland een kijkje nemen achter de schermen van wetenschap en technologie. Allerlei instellingen door het hele land openen dan hun deuren voor een breed publiek.

Materie

Hoeveel plastic drijft er in de oceaan?

DoorCintia Perugachi Israels
12 min

Schattingen van de hoeveelheid plastic in de oceaan leiden tot een raadselachtig resultaat: er lijkt meer plastic de oceaan in te gaan dan zich daar daadwerkelijk bevindt. Recent onderzoek lijkt dit raadsel op te lossen, en leidt tot een heel nieuw beeld van het plasticbudget van de oceaan.

penrose-tiling
Materie

Waarom herhalen Penrosebetegelingen nooit?

DoorMarcel Vonk
6 min

Natuurkundigen houden van regelmaat; ze zien overal patronen. Bij de term ‘patroon’ denk je aan iets herhalends, maar er zijn ook patronen die zichzelf nooit herhalen. Penrosebetegelingen zijn daar een goed voorbeeld van. Maar waarom bestaan zulke niet-herhalende patronen eigenlijk?