Materie

Wanneer beweging orde verhindert

DoorJans Henke

Als je genoeg draadachtige objecten bij elkaar propt, zullen ze in ongeveer dezelfde richting gaan wijzen. Vervang de draadjes door wormen of bacteriën, en deze zelforganisatie wordt veel moeilijker. Recent onderzoek van UvA-natuurkundigen verklaart waarom.

Lees meer

Heelal

De sterkste magneten in het heelal

DoorMarcel Vonk
6 min

Een internationaal team van astronomen heeft voor het eerst een zware heliumster ontdekt met een sterk magnetisch veld. De onderzoekers vermoeden dat het een lang gezochte voorloper is van een magnetar, een magnetische neutronenster.

Heelal

Ruimtevragen van achtstegroepers

DoorJune Groothuizen
14 min

Een kind kan soms meer vragen dan duizend wetenschappers kunnen beantwoorden. De achtste groep van basisschool de Triangel ging aan de slag met vragen over de ruimte. June Groothuizen stelde de beste vragen van de kinderen aan experts, en kreeg interessante antwoorden.

Geen categorie

Confirmed, plausible or busted?

DoorVera Moerbeek
8 min

Was het echt Richard Feynman die zei: ‘Shut op and calculate’? Was de ster van Bethlehem echt een ster? Viel de appel daadwerkelijk op Sir Isaac Newtons hoofd? Je komt erachter in deze speciale Quantum Universe-editie van de Mythbusters!

Serie: Nutteloos of Nobelprijs
Materie

Trillende regenwormen

DoorCintia Perugachi Israels
Deel 4
8 min

De Ig Nobelprijs is een jaarlijkse prijs voor onderzoek dat mensen laat lachen, maar dat stiekem interessante consequenties kan hebben. Het natuurkundeonderzoek dat in 2020 in de prijzen viel had als vraag: wat gebeurt er met een regenworm als je die met een hoge frequentie laat trillen?

VPRO Zomergasten
Serie: Podcasts
Heelal

In gesprek met kosmoloog Thomas Hertog

DoorSuzanne Bintanja
Deel
2 min

Tijdens de eerste aflevering van VPRO’s Zomergasten sprak Theo Maassen uitgebreid met kosmoloog Thomas Hertog over onderwerpen als quantummechanica, zwarte gaten en de oerknal. Wie de uitzending gemist heeft kan die nog tot 13 augustus online terugkijken.

Deeltjes

Spectraallijnen van het waterstofatoom

DoorAlexander Van Spaendonck
10 min

Een belangrijke les van de quantummechanica is dat elektronen niet als simpele ‘planeetjes’ rond atoomkernen draaien: ze worden beschreven door zogeheten ‘golffuncties’. Daarmee wordt exact rekenen aan atomen bijna onmogelijk – behalve voor het waterstofatoom!

Heelal

Een nieuw venster op zwaartekrachtgolven

DoorMarcel Vonk
4 min

Een team van astronomen heeft voor het eerst sterke aanwijzingen gevonden voor ultra-laagfrequente zwaartekrachtgolven, die waarschijnlijk afkomstig zijn van paren van superzware zwarte gaten in het midden van samensmeltende sterrenstelsels.

Lev Landau
Materie

De droom van Lev Landau

DoorBoris Post
10 min

Lev Landau, de bekende Russische natuurkundige, droomde ervan om ooit alle toestanden van materie te classificeren aan de hand van hun symmetrieën. Deze droom leek tot voor kort niet te zullen uitkomen, maar nieuwe en algemenere noties van symmetrie hebben Landaus droom nieuw leven ingeblazen.

Serie: Biomimicry
Materie

De stille vlucht van uilen

DoorCintia Perugachi Israels
Deel 4
12 min

Uilen zijn de stilste vliegers op aarde. Ze maken nauwelijks geluid als ze op hun prooi af zweven. Dat heeft mogelijk te maken met de eigenschappen van hun vleugels. Als we grip zouden kunnen krijgen op het onderliggende mechanisme, zou dat een deur openen om onze eigen luidruchtige uitvindingen te verbeteren.