Materie

Wanneer beweging orde verhindert

DoorJans Henke

Als je genoeg draadachtige objecten bij elkaar propt, zullen ze in ongeveer dezelfde richting gaan wijzen. Vervang de draadjes door wormen of bacteriën, en deze zelforganisatie wordt veel moeilijker. Recent onderzoek van UvA-natuurkundigen verklaart waarom.

Lees meer

wormgat
Geen categorie

Getaltheorie en zwarte gaten

DoorSuzanne Bintanja
8 min

Op het eerste gezicht hebben zwarte gaten en getaltheorie, de tak van wiskunde die eigenschappen van gehele getallen bestudeert, weinig met elkaar gemeen. Wie wat dieper in de wiskunde duikt, vindt echter diepe connecties tussen de twee vakgebieden, die de mysteries rondom zwarte gaten kunnen helpen ophelderen.

John von Neumann
Geen categorie

Het verbluffende leven van John von Neumann

DoorPim van den Heuvel
20 min

John von Neumann was een van de meest geniale en invloedrijke mensen uit de recente geschiedenis. Aan de hand van zijn biografie, The Man from the Future van Ananyo Bhattacharya, vat Pim van den Heuvel kort enkele aspecten van zijn leven samen.

Materie

Knopentheorie

DoorAlexander Van Spaendonck
4 min

Wiskundige knopen – denkbeeldige ‘lusjes’ die niet te ontwarren zijn – hebben allerlei toepassingen in de quantumfysica, scheikunde en biologie. YouTubekanaal Veritasium maakte een mooie introductievideo over het onderwerp.

Heelal

Beweging rond zwart gat slecht voorspelbaar

DoorMarcel Vonk
6 min

De banen van 27 sterren die ronddraaien op kleine afstand van het zwarte gat in het centrum van onze Melkweg, zijn zo chaotisch dat onderzoekers niet betrouwbaar kunnen voorspellen waar ze over zo’n 500 jaar zijn, zo blijkt uit nieuwe simulaties.

Geen categorie

7/8 oktober: Weekend van de Wetenschap

DoorMarcel Vonk
2 min

Op 7 en 8 oktober 2023 kan je overal in Nederland een kijkje nemen achter de schermen van wetenschap en technologie. Allerlei instellingen door het hele land openen dan hun deuren voor een breed publiek.

Materie

Hoeveel plastic drijft er in de oceaan?

DoorCintia Perugachi Israels
12 min

Schattingen van de hoeveelheid plastic in de oceaan leiden tot een raadselachtig resultaat: er lijkt meer plastic de oceaan in te gaan dan zich daar daadwerkelijk bevindt. Recent onderzoek lijkt dit raadsel op te lossen, en leidt tot een heel nieuw beeld van het plasticbudget van de oceaan.

penrose-tiling
Materie

Waarom herhalen Penrosebetegelingen nooit?

DoorMarcel Vonk
6 min

Natuurkundigen houden van regelmaat; ze zien overal patronen. Bij de term ‘patroon’ denk je aan iets herhalends, maar er zijn ook patronen die zichzelf nooit herhalen. Penrosebetegelingen zijn daar een goed voorbeeld van. Maar waarom bestaan zulke niet-herhalende patronen eigenlijk?

Heelal

Een theekransje van telescopen

DoorRenske Wierda
10 min

De Euclid-telescoop is recent aangekomen bij het lagrangepunt L2, waar hij zich heeft aangesloten bij de James Webb-telescoop en Gaia. De drie telescopen hebben elk hun eigen kracht, maar zullen elkaar ook aanvullen om een breed scala aan mysteries in de kosmologie te ontrafelen.

Heelal

Een dag in het leven van een astrofysicus

DoorSophie Schot
2 min

Een dag in het leven van een natuurkundige, of preciezer: een astrofysicus, hoe ziet die er eigenlijk uit? Het korte antwoord op die vraag is vaak: ‘Ik probeer vragen op te lossen waarvan nog niemand het antwoord heeft gevonden’. Maar dat blijft toch een beetje vaag…