Materie

Wanneer beweging orde verhindert

DoorJans Henke

Als je genoeg draadachtige objecten bij elkaar propt, zullen ze in ongeveer dezelfde richting gaan wijzen. Vervang de draadjes door wormen of bacteriën, en deze zelforganisatie wordt veel moeilijker. Recent onderzoek van UvA-natuurkundigen verklaart waarom.

Lees meer

Heelal

Quantumwetten in een uitdijend heelal  

DoorPim van den Heuvel
18 min

In ons uitdijende heelal blijken de wetten van de quantummechanica nog niet zo vanzelfsprekend te gelden. Misschien moeten bepaalde aannames die natuurkundigen al jaren maken zelfs overboord worden gegooid.

blackhole10.jpg
Serie: Podcasts
Heelal

In gesprek over zwarte gaten

DoorAlexander Van Spaendonck
Deel
2 min

Vorige week interviewde podcastmaker Lex Fridman de bekende theoretisch fysicus Andrew Strominger. Als expert in de snaartheorie neemt Strominger je in dit twee uur durende interview mee in de wondere wereld van zwarte gaten en quantumzwaartekracht.

zwart gat
Heelal

Een zwart gat als quantumversleutelaar

DoorJeremy van der Heijden
16 min

Informatie die in een zwart gat valt, lijkt niet voor altijd verborgen te blijven. De quantummechanica voorspelt dat zwarte gaten langzaam verdampen, en daarbij hun geheimen prijsgeven. Daarmee kunnen zwarte gaten zich zelfs gedragen als versleutelaars van informatie.

hubble - detail
Heelal

De echte kleuren van ruimtefoto’s

DoorSophie Schot
8 min

Je kent ze vast wel: de mooie foto’s van telescopen zoals Webb of Hubble, met planetaire nevels erop met prachtige kleuren. Maar zien deze nevels er echt zo uit als ze getoond worden, of is er meer aan de hand?

Materie

Waarom ijspegels ribbels hebben

DoorMenno Demmenie
10 min

Aan de dakgoot kun je ’s ochtends zo nu en dan nog een ijspegel aantreffen. Wie die goed bekijkt, valt misschien op dat ze altijd een ribbelpatroon hebben. Hoe ontstaan die ribbels? Natuur- en scheikundigen onderzochten dat met behulp van een zelf ontworpen ijspegelmachine.

sterrenstof
Geen categorie

Sterrenstof

DoorMarcel Vonk
2 min

Wetenschap is voor sommigen een hobby, voor anderen een beroep. Filmmaker Maarten Butter was in zijn jonge jaren enthousiast amateurastronoom. Dertig jaar later zocht hij vier vrienden van de sterrenclub weer op en maakte een mooie documentaire, die nu op YouTube te zien is.

Serie: Viva Fysica
Geen categorie

Terugkijken: Viva Fysica 2023

DoorMarcel Vonk
Deel 7
2 min

Jaarlijks wordt in januari op de Universiteit van Amsterdam de manifestatie Viva Fysica georganiseerd: een natuurkundecongres voor docenten en leerlingen over de recente ontwikkelingen in de natuurkunde. De lezingen van de dag zijn nu online terug te kijken.

webb
Heelal

Oudste sterrenstelsels ooit gezien

DoorBoris Post
4 min

Het heelal is een kleine 14 miljard jaar oud. Maar hoe oud zijn de oudste sterrenstelsels? Nieuwe metingen van de James Webb-ruimtetelescoop geven een verrassend antwoord op die vraag.

trein
Deeltjes

Toch geen ‘tweede wet van verstrengeling’

DoorJans Henke
6 min

Quantum-verstrengeling is nog gecompliceerder dan we tot nu toe dachten. Hoewel er overeenkomsten zijn gevonden tussen verstrengeling en de klassieke fysica van warmte, legt nieuw onderzoek de limieten van deze vergelijking bloot.