Heelal

Een kosmisch vergrootglas

DoorSarah Jansen

Sterrenkundigen hebben voor het eerst de massa gemeten van een slapend superzwaar zwart gat in het vroege heelal. Dankzij een combinatie van de James Webb Space Telescope en een natuurlijk kosmisch vergrootglas konden onderzoekers het zwarte gat rechtstreeks wegen aan de hand van zijn zwaartekracht.

Lees meer

hotwater_sq.jpg
Materie

Het Mpemba-effect: hoe warm water sneller bevriest

DoorMichiel Rollier
8 min

Wat bevriest sneller, warm water of koud water? Het voor de hand liggende antwoord blijkt niet altijd het juiste te zijn! Michiel Rollier beschrijft het tegenintuïtieve Mpemba-effect.

zetanulpunten_sq.jpg
Deeltjes

The Matrix 3: Toevalsmatrices en de Riemannhypothese

DoorJeremy van der Heijden
10 min

In het derde deel van zijn artikelenreeks over toevalsmatrices bespreekt Jeremy van der Heijden een van de grootste raadsels uit de moderne wiskunde: de Riemannhypothese. Kan de natuurkunde van toevalsmatrices helpen om dit fundamentele wiskundige probleem op te lossen?

lab2.jpg
Serie: Ultrakoude gassen
Materie

Ultrakoude gassen (1)

DoorLieuwe Bakker
Deel 1
16 min

Veel natuurkundige experimenten worden gedaan bij extreem lage temperaturen. Dingen zo koud maken is echter niet eenvoudigweg een kwestie van ‘de koelkast aanzetten’. Lieuwe Bakker dook in de fysica van het ultra-afkoelen.

trap_sq.png
Deeltjes

Quantum-koude ionen en atomen

DoorMarcel Vonk
6 min

Extreem koude quantumdeeltjes hebben nuttige toepassingen in bijvoorbeeld quantumcomputers of atoomklokken. Het liefst zouden natuurkundigen ook mengsels van atomen en ionen ‘quantum-koud’ maken, maar dat bleek heel lastig. Toch zijn natuurkundigen van de UvA daar nu in geslaagd.

Materie

Hedy Lamarr

DoorSumedha Biswas
10 min

In haar serie artikelen over bijzondere vrouwelijke wetenschappers vertelt Sumedha Biswas vandaag het verhaal van Hedy Lamarr: filmster, maar ook uitvinder van het ‘frequency hopping’-systeem dat bijvoorbeeld in moderne Wifi gebruikt wordt.

circle.jpg
Serie: Viva Fysica
Geen categorie

Terugkijken: Viva Fysica 2020

DoorMarcel Vonk
Deel 4
2 min

Op Viva Fysica!, het natuurkundecongres voor docenten en scholieren, vertellen onderzoekers wat er zoal speelt in het natuurkundeonderzoek van vandaag. De lezingen van Viva Fysica 2020 zijn nu terug te kijken.

liu.png
Geen categorie

Terugkijken: Physics@Veldhoven

DoorMarcel Vonk
2 min

Op 21 en 22 januari vond Physics@Veldhoven plaats. Zo’n 2000 natuurkundigen luisterden onder meer naar lezingen van Andrea Liu, Heino Falcke en Rupert Huber. De plenaire lezingen zijn inmiddels online terug te kijken.

20200121_spent-fuel-pool.jpg
Materie

Hoe (on)veilig is nucleair afval?

DoorJans Henke
10 min

Nucleair afval bestaat uit de radioactieve bijproducten van kernreactoren, de productie van kernwapens en nucleaire geneeskunde. Er is vooralsnog geen goede oplossing voorhanden voor het nucleair afvalprobleem. Wat zijn de gevaren van nucleair afval, en hoe gaan we hiermee om?

salt_creeping_4_sq.png
Materie

Het kruipen van zout beter begrepen

DoorMarcel Vonk
2 min

Als zout water verdampt, kan het zout kristalliseren en over grote afstanden ‘kruipen’. Dit effect, dat grote problemen veroorzaakt in bijvoorbeeld elektronica buitenshuis, is nu door een groep UvA-fysici in detail onderzocht.