Heelal

IJs: sleutel tot buitenaards leven

DoorMartijn Pellegrom

IJs – niet alleen verkoelend in deze zomerse dagen, maar ook een belangrijk ingrediënt van ons heelal. Promovendus Martijn Pellegrom doet op het Nikhef onderzoek naar deeltjes in het vroege universum, en legt in dit artikel uit hoe zulk ijs wel eens een sleutelrol kan spelen bij het ontstaan van leven.

Lees meer

links of rechts
Deeltjes

Links of rechts?

DoorMarcel Vonk
4 min

Hoe zou je aan een buitenaards wezen uitleggen wat ‘links’ en ‘rechts’ is, zonder het expliciet te laten zien? De zwakke kernkracht maakt dat mogelijk, zoals een recent MinutePhysics-filmpje uitlegt.

dyson_sq.jpg
Deeltjes

Freeman Dyson: een veelzijdig fysicus

DoorDamian van de Heisteeg
6 min

Eind februari is Freeman Dyson op 96-jarige leeftijd overleden. In dit artikel bespreekt Damian van de Heisteeg twee van zijn vele bijdragen aan onze kennis – één binnen de theoretische natuurkunde, één ander op een heel ander terrein.

fases_sq.jpg
Heelal

Kun je de tijd terugdraaien?

DoorMarcel Vonk
4 min

Als er drie of meer objecten om elkaar heen bewegen, is de geschiedenis al niet meer terug te draaien, zo stelt een internationaal team van onderzoekers. De sterrenkundigen deden computersimulaties met drie om elkaar heen draaiende zwarte gaten.

hanson_lab_sq.jpg
Heelal

Doorkruisbare wormgaten in het lab

DoorEvita Verheijden
6 min

Hoewel de informatieparadox theoretisch gezien een oplossing nabij is, wil dat nog niet zeggen dat we ook daadwerkelijk informatie uit een zwart gat kunnen terugkrijgen. Een nieuw voorstel voor een experiment hoopt hier licht op te werpen.

lab2.jpg
Serie: Ultrakoude gassen
Materie

Ultrakoude gassen (3): verdampen en meten

DoorLieuwe Bakker
Deel 3
20 min

Veel natuurkundige experimenten worden gedaan bij extreem lage temperaturen. Dingen zo koud maken is echter niet eenvoudigweg een kwestie van ‘de koelkast aanzetten’. Lieuwe Bakker dook in de fysica van het ultra-afkoelen. (Deel 3 van 3.)

topologische_isolator_sq.jpg
Geen categorie

Licht gaat ongehinderd de hoek om

DoorMarcel Vonk
4 min

Onderzoekers van AMOLF en TU Delft hebben licht zien voortbewegen in een bijzonder materiaal, waarin het geen last heeft van weerkaatsingen.

eso1515a.jpg
Heelal

Supermassieve zwarte gaten uit de vroege kosmos

DoorMichiel Rollier
8 min

Zwarte gaten bestaan in alle soorten en maten: jong en oud, groot en klein. De combinatie “jong” en “groot” is echter problematisch, want hoe kunnen zwarte gaten in korte tijd zo enorm snel groeien? Michiel Rollier dook in de wereld van de superzware oer-zwarte gaten.

event_sq.png
Deeltjes

Kan theoretische precisie het standaardmodel verslaan?

DoorSolange Schrijnder van Velzen
10 min

Experimenten hebben meetfouten, maar ook theorieën kunnen kleine of grotere afwijkingen hebben. Solange Schrijnder van Velzen beschrijft hoe effectieve theorieën verbeterd kunnen worden, en wat we daaruit leren.

magneet_nagaoka.jpg
Materie

De magneet die niet bestond

DoorMarcel Vonk
6 min

In 1966 voorspelde de Japanse natuurkundige Yosuke Nagaoka het bestaan van een soort magnetisme dat niet van nature in enig materiaal voor bleek te komen. Onderzoekers van QuTech hebben een dergelijke magneet nu weten te maken.