Heelal

Is tijd waarneembaar?

DoorLuka Vinck

Is tijd waarneembaar? “Ja”, lijkt het voor de hand liggende antwoord: je kunt immers op een klok kijken. Maar neem je dan echt de tijd zelf waar? Volgens de quantummechanica speelt tijd een heel andere rol dan andere waarneembare grootheden. Luka Vinck legt uit wat dat betekent.

Lees meer

wormgat_sq.jpg
Heelal

Doorkruisbare wormgaten

DoorEvita Verheijden
8 min

Aan het bestaan van zwarte gaten twijfelen weinig natuurkundigen. Maar hoe zit dat met wormgaten – “bruggen” tussen verschillende plekken in het heelal? En als wormgaten bestaan, kunnen we er dan ook doorheen reizen?

20180622_chornobyl.jpg
Materie

Tsjernobyl: radioactiviteit en verwoesting

DoorJans Henke
14 min

De kernramp in Tsjernobyl in 1986 was de grootste nucleaire ramp ooit; zelfs in Nederland merkten we de gevolgen ervan. Op vakantie in Oekraïne kreeg QU-redacteur Jans Henke de kans om het gebied rondom de kernreactor te bezoeken.

time.jpg
Materie

De pijl van de tijd

DoorEvita Verheijden
4 min

Sommige natuurkundige processen – denk aan het smelten van een blok ijs – lijken niet omkeerbaar in de tijd. Naar aanleiding van een mooi muzikaal filmpje over dit onderwerp schreef Evita Verheijden dit korte artikel.

franklin_sq.jpg
Materie

Benjamin Franklin en de bliksem

DoorJans Henke
8 min

Vandaag is de dag waarop Benjamin Franklin in 1752 zijn beroemde vliegerexperiment zou hebben uitgevoerd, om te bewijzen dat bliksem uit elektriciteit bestaat. Hoe kwam hij bij dit idee, en wat is de ware geschiedenis erachter?

geiger-counter-1912250.jpg
Geen categorie

Kosmische straling

DoorRichard Bartels
6 min

In 1912 ontdekte Victor Hess dat een elektroscoop in een hoog vliegende balon meer radioactieve straling opvangt dan een elektroscoop op de grond. Wat was deze mysterieuze nieuwe straling, en waar kwam die vandaan?

rotorschip.jpg
Geen categorie

Het magnuseffect

DoorMichiel Rollier
6 min

Gooi een enigszins draaiende bal van een hoge toren omlaag, en het zal je verbazen waar de bal op de grond terecht komt. Michiel Rollier legt uit hoe het aerodynamische magnuseffect, dat zorgt voor de onverwachte baan van de bal, precies werkt.

racket_small.jpg
Geen categorie

Het tennisracketeffect

DoorMirte van der Eyden
6 min

Pak een tennisracket bij de steel, gooi het in de lucht zodat het ronddraait, en vang het weer op als het in de oorspronkelijke oriëntatie terug is. Voor één draairichting blijkt dat heel lastig – een verrassend verschijnsel dat bekend staat als het “tennisracketeffect”.

rainbow-2424647_640.jpg
Geen categorie

De natuurkunde van regenbogen

DoorLars Aalsma
6 min

Tijdens een feestje vroeg iemand aan QU-redacteur Lars Aalsma waarom je een regenboog veel minder goed ziet als je een polaroid-zonnebril op hebt. Het antwoord bleek te liggen in een verrassende combinatie van natuurkundige verschijnselen.

melodie_sq.jpg
Geen categorie

De melodie van de natuur

DoorMarcel Vonk
6 min

Op 4 juli 2012 werd na een lange speurtocht de ontdekking van het Higgsboson bekendgemaakt. Deeltjesfysicus Ivo van Vulpen maakte de speurtocht en de uiteindelijke euforie van dichtbij mee, en schreef er een mooi boek over.