Heelal

IJs: sleutel tot buitenaards leven

DoorMartijn Pellegrom

IJs – niet alleen verkoelend in deze zomerse dagen, maar ook een belangrijk ingrediënt van ons heelal. Promovendus Martijn Pellegrom doet op het Nikhef onderzoek naar deeltjes in het vroege universum, en legt in dit artikel uit hoe zulk ijs wel eens een sleutelrol kan spelen bij het ontstaan van leven.

Lees meer

hooglander
Heelal

Harige zwarte gaten en thermodynamica

DoorPim van den Heuvel
14 min

Natuurkundigen zijn dol op vreemde namen – zo hebben onderzoekers het bijvoorbeeld graag over ‘harige zwarte gaten’. Pim van den Heuvel legt uit wat er met die bijzondere kreet bedoeld wordt.

schaatsbaan op het strand
Materie

De mysteries van ijs

DoorMarcel Vonk
2 min

De lente lijkt eindelijk begonnen – misschien dus een vreemd moment om het over ijs te hebben. Dat wil zeggen: het ijs waar je in de winter op schaatst; niet het ijs dat je op een zomerse dag op het strand eet. Maar ja, natuurkunde gaat altijd door – en de natuurkunde van ijs dus ook.

Zwart gat
Deeltjes

De formule van Cardy

DoorSarah Jansen
14 min

Andrew Strominger en Cumrun Vafa publiceerden in 1996 als eersten een berekening van het aantal microscopische toestanden van een zwart gat. Opvallend genoeg speelt de wiskundige getaltheorie hierin een grote rol, bijvoorbeeld in de vorm van de Cardyformule.

FLAMINGO data
Heelal

Het heelal in de computer

DoorMarcel Vonk
4 min

Een internationaal team van astrofysici stelt een van de grootste kosmologische datasets ooit vrij beschikbaar. De dataset komt uit het FLAMINGO-project: een reeks grootschalige simulaties van de evolutie van materie in het universum.

potlood
Serie: Representatietheorie
Deeltjes

Representatietheorie (2): Lineaire algebra

DoorJort de Groot
Deel 2
32 min

Om de symmetrie in de natuur wiskundig te beschrijven maken fysici gebruik van de theorie van groepen en hun representaties. Jort de Groot duikt in deze serie in de wiskunde van de representatietheorie. Vandaag deel 2, over lineaire algebra.

simulaties
Heelal

Een vlindereffect voor sterrenstelsels

DoorMarcel Vonk
4 min

Astronomen die een sterrenstelsel simuleren, krijgen niet altijd hetzelfde resultaat. Nieuw onderzoek laat zien dat dit een gevolg van de manier waarop sterrenstelsels werken én hoe ze worden gemodelleerd.

astronaut
Heelal

Achtergrondsonafhankelijke quantumzwaartekracht

DoorLuka Vinck
18 min

Een van de problemen voor het begrijpen van quantumzwaartekracht is dat een theorie ervan ‘achtergrondsonafhankelijk’ moet zijn. In dit artikel legt Luka Vinck uit wat dat betekent, en hoe een algebraïsche kijk op het probleem misschien wel een route naar een oplossing biedt.

blauwe oceaan
Materie

Deep Blue: How does the ocean get its colour?

DoorLizzy Rieth
12 min

Waarom is de oceaan blauw? In dit Engelstalige artikel bespreekt Lizzy Rieth die schijnbaar eenvoudige vraag – en het complexe en interessante natuurkundige antwoord.

indexkaarten
Geen categorie

Verborgen curriculum: een ‘niet (nu) doen’-lijst

DoorJames Robinson
14 min

Als middelbare scholier, natuurkundestudent of onderzoeker, loopt je hoofd vaak over van goede maar ook afleidende vragen. Hoe breng je structuur aan in die chaos en focus je op wat écht belangrijk is? James Robinson vertelt wat hij zelf tijdens zijn studie hierover leerde.