Geschiedenis van de Natuurkunde: Emmy Noether

DoorSilvester Borsboom

Al een paar jaar maakt Jan van Riswick de podcast Geschiedenis van de Natuurkunde. Daarin komen illustere gasten voorbij, zoals Gerard ’t Hooft en Robbert Dijkgraaf. Nu is er ook een aflevering verschenen met QU-redactielid Silvester Borsboom!

Lees meer

poolballen
Heelal

Met de tijd mee

DoorRuben Lier
26 min

Waarom kun je wel van een ei een omelet maken, maar niet van een omelet een ei? Dat de wereld om ons heen door onomkeerbare processen wordt gekenmerkt, vormt een van de centrale spanningen in de geschiedenis van de natuurkunde.

curvy road that visualizes a notion of distance
Serie: p-adische getallen
Geen categorie

Space, but not as we know it

DoorLizzy Rieth
Deel 2
14 min

Wiskundigen kennen allerlei soorten getallen – en veel daarvan worden ook in de natuurkunde gebruikt. Heel fascinerend zijn de zogeheten p-adische getallen. In deel 2 van deze serie legt Lizzy Rieth uit hoe de p-adische afstandsmaat leidt tot heel bijzondere ‘ruimtes’.

plantymeren
Materie

Plantymeren

DoorJans Henke
4 min

Hoe zou het zijn als we plastic zouden kunnen maken van planten? Onderzoekers uit Nederland en China introduceren ‘plantymeren’, plastics die op duurzame wijze worden geproduceerd uit plantaardige eiwitten en die op natuurlijke wijze in het milieu afbreken.

wereldklok
Heelal

Is tijd waarneembaar?

DoorLuka Vinck
18 min

Is tijd waarneembaar? “Ja”, lijkt het voor de hand liggende antwoord: je kunt immers op een klok kijken. Maar neem je dan echt de tijd zelf waar? Volgens de quantummechanica speelt tijd een heel andere rol dan andere waarneembare grootheden. Luka Vinck legt uit wat dat betekent.

ijksymmetrie gevisualiseerd cover
Heelal

De tweede stelling van Noether

DoorSilvester Borsboom
22 min

Het door Emmy Noether ontdekte verband tussen symmetrieën en behoudswetten wordt dikwijls door natuurkundigen aangehaald als een van de belangrijkste resultaten uit de twintigste eeuw. Daarbij gaat men echter vaak voorbij aan het feit dat er in haar oorspronkelijke artikel uit 1918, niet één maar twee hoofdstellingen werden bewezen.

chocolade poker
Geen categorie

Waarom natuurkundigen goed kunnen pokeren

DoorMarcel Vonk
22 min

Speltheorie is de wiskunde van het maken van keuzes. Denk aan keuzes in daadwerkelijke spelletjes, maar bijvoorbeeld ook aan economische beslissingen of het uitzoeken van de perfecte partner. De speltheoretische wiskunde lijkt sterk op de wiskunde in de natuurkunde; zo speelt het begrip ‘evenwicht’ in allebei een centrale rol.

curvy road that visualizes a notion of distance
Serie: p-adische getallen
Geen categorie

An introduction to p-adic numbers

DoorLizzy Rieth
Deel 1
20 min

Wiskundigen kennen allerlei soorten getallen – en veel daarvan worden ook in de natuurkunde gebruikt. Heel fascinerend zijn de zogeheten p-adische getallen. In dit Engelstalige artikel legt Lizzy Rieth uit wat dat zijn, en in een vervolg zal ze uitleggen hoe natuurkundigen ook die getallen nuttig kunnen gebruiken.

Buys ballot gebouw
Geen categorie

Op pad door natuurkundig Nederland

DoorSarah Jansen
8 min

De zomervakantie staat voor de deur! Twee jaar geleden tipte Sarah Jansen een aantal natuurkundige vakantiebestemmingen in Europa. Dit jaar doet ze hetzelfde dichter bij huis. Van historische musea tot bijzondere wandelingen: ook in Nederland kan een natuurkundeliefhebber zich deze zomer uitstekend vermaken.

poepvormen en zwaartekracht
Materie

Hoe de poep-emoji zijn vorm kreeg

DoorMarcel Vonk
4 min

De veelgebruikte poep-emoji heeft een vorm vergelijkbaar met softijs, net als de meeste echte hoopjes ontlasting in de natuur. Er zijn echter uitzonderingen: met name de uitwerpselen van sommige wormen. Achter deze verschillen in poepvormen blijken opmerkelijke natuurkundige principes schuil te gaan.