Grote getallen, kaarten schudden en wanorde

DoorPim van den Heuvel

Exponentiële groei - je hoorde er in de coronatijd veel over in het nieuws, maar wat is het precies? En kan een wiskundige functie nog sneller groeien? Pim van den Heuvel bespreekt heel snel groeiende functies die we vaak in de natuur- en wiskunde tegenkomen.

Lees meer

Melkweg
Heelal

Misvattingen over zwarte gaten

DoorAude Corbeel
6 min

Zwarte gaten behoren tot de meest mysterieuze objecten in het universum. Er bestaan veel misverstanden over wat ze zijn en wat ze doen. Aude Corbeel bespreekt enkele van de meest gehoorde misvattingen.

Geen categorie

Vrijdag 1 mei: Expeditie NEXT

DoorMarcel Vonk
2 min

Expeditie NEXT is hét Nationale Wetenschapsfestival voor kinderen. Op vrijdag 1 mei kun je Expeditie NEXT bezoeken in Enkhuizen. Wetenschappers, universiteiten, hogescholen en musea uit het hele land komen naar de historische binnenstad.

Serie: Van guillotines tot piramides
Geen categorie

Van guillotines tot piramides (1)

DoorEdward Berengoltz
Deel 1
14 min

De Franse wis- en natuurkundige Joseph Fourier (1768–1830) leverde vele bijdragen aan de wetenschap die we ook vandaag nog overal in de natuurkunde tegenkomen. In dit tweeluik beschrijft Edward Berengoltz het bewogen leven en de wetenschap van Fourier.

learn-leren
Materie

Materialen leren van vorm te veranderen

DoorJans Henke
6 min

Onderzoekers introduceren door de mens gemaakte materialen die tot leven komen. Deze ‘metamaterialen’ leren niet alleen van vorm te veranderen, maar kunnen hun vorm-veranderingsstrategie aanpassen, reflexmatige acties uitvoeren en bewegen zoals levende organismen.

modulaire discriminant
Deeltjes

Modulaire vormen

DoorSarah Jansen
12 min

Het woord ‘symmetrie’ wordt in maar liefst 144 QU-artikelen genoemd – een duidelijk teken van het belang van symmetrie in de natuurkunde. Sarah Jansen duikt in een stukje van de wiskunde dat bol staat van de symmetrieën, en dat veelvuldig opduikt in de natuurkunde: modulaire vormen.

spectrum
Materie

Creating new colours with lasers

DoorLizzy Rieth
8 min

Onze ogen zijn, grofweg, gevoelig voor rood, groen en blauw licht. Met combinaties daarvan kunnen we allerlei verschillende kleuren zien. Maar zoals Lizzy Rieth in dit Engelstalige artikel beschrijft, kunnen we mensen met nauwkeurig gerichte lasers ook kleuren laten ervaren die ze nooit eerder hebben gezien.

drie lichamen
Geen categorie

Het drielichamenprobleem: chaos in de kosmos

DoorNicos Starreveld en Marieke Brugge
16 min

Kepler liet al zien dat de baan van een planeet rond een ster altijd heel eenvoudig is: een ellipsvorm. Met drie sterren of planeten die rond elkaar draaien wordt de wiskunde echter veel ingewikkelder – en daarmee interessanter.

sferuliet
Materie

Kristallen met bijzondere vormen

DoorMarcel Vonk
4 min

Van keukenzout tot sneeuwvlokken: overal komen we kristallen tegen, meestal kubisch (keukenzout) of zeshoekig (sneeuwvlokken). Onderzoekers hebben nu laten zien hoe ook fascinerende bolvormige kristallen kunnen ontstaan, dankzij zogeheten sferuliet-structuren.

LIGO
Heelal

Zwaartekrachtsgolven en Hawkings oppervlaktewet

DoorJildou Hollander
8 min

In september 2025 stond het in veel kranten: de “oppervlaktewet” van Stephen Hawking was voor het eerst overtuigend getest. Een half jaar later kijkt Jildou Hollander nog eens terug op deze bijzondere meting.