Heelal

Een kosmisch vergrootglas

DoorSarah Jansen

Sterrenkundigen hebben voor het eerst de massa gemeten van een slapend superzwaar zwart gat in het vroege heelal. Dankzij een combinatie van de James Webb Space Telescope en een natuurlijk kosmisch vergrootglas konden onderzoekers het zwarte gat rechtstreeks wegen aan de hand van zijn zwaartekracht.

Lees meer

koffie
Deeltjes

Een supersymmetrisch kopje koffie

DoorJeremy van der Heijden
14 min

Wiskunde is een belangrijk gereedschap in de natuurkunde, maar werkt dit ook andersom? In de jaren 80 gebruikte snaartheoreet Edward Witten natuurkunde om een wiskundige stelling over vormen te bewijzen.

Deeltjes

Deeltjes en niet-deeltjes

DoorJans Henke
10 min

Volgens het standaardmodel is alle materie opgebouwd uit 17 soorten elementaire deeltjes. Deeltjesfysicus Howard Georgi bedacht echter dat ons universum mogelijk ook een ander soort bouwstenen bevat: ‘unparticles’, oftewel ‘ondeeltjes’.

Heelal

Magnetars mogelijke oorzaak radioflitsen

DoorMarcel Vonk
4 min

Een internationaal team van wetenschappers vermoedt dat magnetars de bron zijn van zogenoemde snelle radioflitsen. Ze volgden vier weken lang een sterk-magnetische neutronenster in onze Melkweg en vingen twee snelle radioflitsen op.

metamateriaal
Materie

Het gaat om de inhoud

DoorMarcel Vonk
6 min

Soms kan de binnenkant van een materiaal bepalen wat er aan de buitenkant gebeurt. Een team van natuurkundigen heeft een nieuwe manier ontwikkeld om deze algemene waarheid nuttig te gebruiken in systemen waarin geen sprake is van energiebehoud.

zon
Heelal

De levensloop van een ster in beeld

DoorMarcel Vonk
2 min

Eva Laplace (Universiteit van Amsterdam) ontvangt de ET Outreach Award van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Ze krijgt de communicatieprijs voor haar project waarmee ze op een intuïtieve manier het leven van een ster in beeld brengt.

Heelal

Op zoek naar de grenzen van de natuurkunde

DoorEvita Verheijden
4 min

In zijn populairwetenschappelijke debuut onderzoekt filosoof Fedde Benedictus de grenzen van de natuurkunde – tot waar kan de natuurkunde ons brengen en waar moet de filosofie het stokje overnemen?

Materie

Supergeleiding bij kamertemperatuur?

DoorMarcel Vonk
6 min

Supergeleiding zou een uitkomst kunnen zijn voor allerlei technische problemen. Helaas bestaan er wel materialen die zonder weerstand stroom geleiden, maar werken die alleen bij extreem lage temperaturen. Daar lijkt nu verandering in gekomen – maar juich niet te vroeg.

wormgat
Heelal

Ruimtetijd uit informatie

DoorJeremy van der Heijden
16 min

Wat is de oorsprong van ruimte en tijd? Het moderne antwoord is ‘quantuminformatie’. Jeremy van der Heijden licht toe wat dat betekent aan de hand van een eenvoudig voorbeeld: de omtrek van een cirkel.

Zwart gat
Serie: Hawkingstraling: ruis of informatie?
Heelal

Hawkingstraling: ruis of informatie? (2)

DoorWatse Sybesma
Deel
8 min

Als je een dagboek in een zwart gat gooit, hoelang duurt het dan voor iemand kan achterhalen wat erin stond? Het verrassende antwoord: dat hangt ervan af hoe oud het zwarte gat is! (Deel 2/2)