Grote getallen, kaarten schudden en wanorde

DoorPim van den Heuvel

Exponentiële groei - je hoorde er in de coronatijd veel over in het nieuws, maar wat is het precies? En kan een wiskundige functie nog sneller groeien? Pim van den Heuvel bespreekt heel snel groeiende functies die we vaak in de natuur- en wiskunde tegenkomen.

Lees meer

Materie

Ben je een Boltzmannbrein?

DoorSanne Vergouwen
6 min

Wat is waarschijnlijker – dat alle materie in het heelal ooit op één plek was, of dat al die materie spontaan een denkend brein vormt? Een artikel over entropie en Boltzmannbreinen.

Heelal

Bubbles of nothing – een doemscenario

DoorDamian van de Heisteeg
12 min

Natuurkunde zit vol met desastreuze scenario’s die het einde van onze wereld kunnen betekenen. ‘Bubbels van niets’ zijn misschien nog wel het meest ultieme doemscenario dat de natuurkunde biedt. Binnen deze bubbels zou zelfs de ruimtetijd ophouden te bestaan.

Serie: Viva Fysica
Materie

Terugkijken: Viva Fysica 2021

DoorMarcel Vonk
Deel 5
2 min

Op vrijdag 29 januari was Viva Fysica, het jaarlijkse congres voor docenten en leerlingen over de actuele ontwikkelingen in de natuurkunde. De lezingen van de dag en de virtuele rondleiding op het CERN zijn nu online terug te kijken.

Deeltjes

Een quantum-ommetje

DoorJeremy van der Heijden
12 min

Wat hebben een poolwandeling, een ijsbeer en een jachtgeweer te maken met de quantummechanica? Het antwoord: ‘Berryfasen’. Jeremy van der Heijden legt in dit artikel uit wat dat zijn.

stofstorm
Heelal

Van stofstorm tot planeet

DoorMarcel Vonk
4 min

Een team van sterrenkundigen heeft een wervelwind van stof en gruis ontdekt in een baan rond een jonge ster. In het gruis is zich mogelijk een planeet aan het vormen.

dobbelstenen.jpg
Deeltjes

Lev Landau en de dichtheidsmatrix

DoorMarcel Vonk
14 min

22 januari is de geboortedag van de natuurkundige Lev Landau. Een van zijn vele ontdekkingen was de quantummechanische dichtheidsmatrix – een constructie die een verrassende rol speelt bij het begrijpen van zwarte gaten.

Zwart gat
Heelal

Nobel lectures: zwarte gaten

DoorMarcel Vonk
2 min

In oktober 2020 werden de Nobelprijzen toegekend. De bijbehorende Nobellezingen, waar de prijswinnaars op begrijpelijk niveau hun onderzoek toelichten, werden in december online gegeven – en die lezingen zijn via YouTube terug te kijken.

Heelal

Extra dimensies oprollen

DoorDamian van de Heisteeg
12 min

Extra dimensies zijn populair in de snaartheorie, maar snaartheoreten waren niet de eersten die dit idee bestudeerden. Nadat de relativiteitstheorie door Einstein was ontwikkeld, probeerden natuurkundigen zijn wetten al toe te passen in hogere dimensies. Dat leidde tot een verrassend inzicht.

Materie

Noch vloeibaar, noch vast

DoorMarcel Vonk
6 min

Een interdisciplinair team van onderzoekers heeft een nieuwe materietoestand ontdekt, vloeibaar glas, met structuureigenschappen die tot nu toe niet eerder waren waargenomen. De ontdekking leidt tot nieuwe inzichten in de eigenschappen en fase-overgangen van glas.