Grote getallen, kaarten schudden en wanorde

DoorPim van den Heuvel

Exponentiële groei - je hoorde er in de coronatijd veel over in het nieuws, maar wat is het precies? En kan een wiskundige functie nog sneller groeien? Pim van den Heuvel bespreekt heel snel groeiende functies die we vaak in de natuur- en wiskunde tegenkomen.

Lees meer

vrije trap
Deeltjes

Een optische effectbal

DoorMarcel Vonk
2 min

Heb je je ooit vergaapt aan de schitterende vrije trappen met effect van Diego Maradona, Lionel Messi en Christiano Ronaldo? Dan heb je – misschien zonder het zelf te weten – het magnuseffect in actie gezien.

appel
Heelal

Een nieuw principe voor de zwaartekracht

DoorManus Visser
10 min

De afgelopen decennia is er een nieuw perspectief op zwaartekracht ontstaan: de theorie van emergente zwaartekracht. Manus Visser ging er eens goed voor zitten en legt uit welke ideeën en welke wiskunde leiden tot deze nieuwe blik op Einsteins vergelijkingen.

schepen
Deeltjes

Het casimireffect

DoorDamian van de Heisteeg
10 min

Metalen platen op een afstandje van elkaar, zonder lading en met verwaarloosbare zwaartekracht, zouden elkaar niet moeten beïnvloeden… zou je denken. Vreemd genoeg zullen zulke platen elkaar echter tóch aantrekken – een gevolg van quantumfluctuaties dat bekend staat als het casimireffect.

koffie
Deeltjes

Een supersymmetrisch kopje koffie

DoorJeremy van der Heijden
14 min

Wiskunde is een belangrijk gereedschap in de natuurkunde, maar werkt dit ook andersom? In de jaren 80 gebruikte snaartheoreet Edward Witten natuurkunde om een wiskundige stelling over vormen te bewijzen.

Deeltjes

Deeltjes en niet-deeltjes

DoorJans Henke
10 min

Volgens het standaardmodel is alle materie opgebouwd uit 17 soorten elementaire deeltjes. Deeltjesfysicus Howard Georgi bedacht echter dat ons universum mogelijk ook een ander soort bouwstenen bevat: ‘unparticles’, oftewel ‘ondeeltjes’.

Heelal

Magnetars mogelijke oorzaak radioflitsen

DoorMarcel Vonk
4 min

Een internationaal team van wetenschappers vermoedt dat magnetars de bron zijn van zogenoemde snelle radioflitsen. Ze volgden vier weken lang een sterk-magnetische neutronenster in onze Melkweg en vingen twee snelle radioflitsen op.

metamateriaal
Materie

Het gaat om de inhoud

DoorMarcel Vonk
6 min

Soms kan de binnenkant van een materiaal bepalen wat er aan de buitenkant gebeurt. Een team van natuurkundigen heeft een nieuwe manier ontwikkeld om deze algemene waarheid nuttig te gebruiken in systemen waarin geen sprake is van energiebehoud.

zon
Heelal

De levensloop van een ster in beeld

DoorMarcel Vonk
2 min

Eva Laplace (Universiteit van Amsterdam) ontvangt de ET Outreach Award van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Ze krijgt de communicatieprijs voor haar project waarmee ze op een intuïtieve manier het leven van een ster in beeld brengt.

Heelal

Op zoek naar de grenzen van de natuurkunde

DoorEvita Verheijden
4 min

In zijn populairwetenschappelijke debuut onderzoekt filosoof Fedde Benedictus de grenzen van de natuurkunde – tot waar kan de natuurkunde ons brengen en waar moet de filosofie het stokje overnemen?