Tag

Wiskunde en mathematische fysica

85 artikelen
Serie: Van guillotines tot piramides
Geen categorie

Van guillotines tot piramides (1)

DoorEdward Berengoltz
Deel 1
14 min

De Franse wis- en natuurkundige Joseph Fourier (1768–1830) leverde vele bijdragen aan de wetenschap die we ook vandaag nog overal in de natuurkunde tegenkomen. In dit tweeluik beschrijft Edward Berengoltz het bewogen leven en de wetenschap van Fourier.

modulaire discriminant
Deeltjes

Modulaire vormen

DoorSarah Jansen
12 min

Het woord ‘symmetrie’ wordt in maar liefst 144 QU-artikelen genoemd – een duidelijk teken van het belang van symmetrie in de natuurkunde. Sarah Jansen duikt in een stukje van de wiskunde dat bol staat van de symmetrieën, en dat veelvuldig opduikt in de natuurkunde: modulaire vormen.

getallen
Serie: Representatietheorie
Deeltjes

Representatietheorie (1): Verzamelingenleer

DoorJort de Groot
Deel 1
16 min

Om de symmetrie in de natuur wiskundig te beschrijven maken fysici gebruik van de theorie van groepen en hun representaties. Jort de Groot duikt in deze nieuwe serie in de wiskunde van de representatietheorie.

seven bridges
Geen categorie

Seven bridges and a graph theory theorem

DoorLizzy Rieth
10 min

Grafentheorie is de wiskunde van diagrammen (“grafen”) van door lijnen verbonden punten. Je komt grafentheorie op allerlei plekken in de natuurkunde tegen – maar zoals Lizzy Rieth uitlegt in dit Engelstalige artikel kun je er ook mee bepalen wat de beste route is voor een wandeling door Kaliningrad.

Materie

Zelfgeorganiseerde kriticiteit

DoorNavonil Neogi
8 min

Kriticiteit is het verschijnsel waarbij systemen plotseling geen voorkeurs-schaal meer hebben en vaak een fractal-achtige structuur gaan vertonen. In de natuur ontstaat dit verschijnsel vaak vanzelf: zelfgeorganiseerde kriticiteit.

elodea densa
Materie

De perfecte vorm voor alle omstandigheden

DoorMarcel Vonk
4 min

Optimale stapelingsproblemen inspireren wiskundigen al eeuwenlang. Biofysici voegen nu een extra dimensie toe aan die vraag: hoe ordenen chloroplasten zich optimaal binnen cellen, als de betekenis van “optimaal” in de loop der tijd verandert?

ray tracing
Geen categorie

Golven, eikonalen en de quantumwereld

DoorNavonil Neogi
14 min

De eikonaalvergelijking is een vergelijking waarmee je de fysica van lichtgolven kunt vereenvoudigen tot de fysica van lichtstralen. In de quantummechanica gebeurt iets soortgelijks – daar kun je met deze vergelijking de klassieke fysica met de quantumfysica verbinden.

monte carlo casino
Deeltjes

Wiskunde die de toekomst voorspelt

DoorSarah Jansen
16 min

Het weer of de financiële markten van morgen worden mede bepaald door het weer of de financiële markten van vandaag. Zulke systemen kun je heel mooi beschrijven met “markovketens”. Sarah Jansen legt uit wat dat zijn, en hoe je zo met wiskunde de toekomst (een beetje) kunt voorspellen.

zebra's
Materie

Hoe een zebra zijn strepen verdient

DoorJildou Hollander
8 min

Alan Turing kraakte niet alleen codes; hij was ook geïnteresseerd in de wetenschap achter patronen in de natuur. Met een eenvoudig door Turing bedacht model kun je begrijpen hoe zebra’s hun strepen krijgen, en hoe andere soortgelijke patronen ontstaan.